Köpek sahibiyseniz, muhtemelen bu iğrenç anla karşılaşmışsınızdır. Köpeğiniz kusar ve siz daha tepki veremeden dönüp kendi kusmuğunu yemeye başlar. Çoğumuzu, “Neden?” diye düşündüren bir davranış bu.
Köpeğinizin ciddi bir sağlık sorunu olup olmadığını ya da bunun evcil köpeklerde görülen tuhaf alışkanlıklardan biri mi olduğunu merak edebilirsiniz. İyi haber şu ki bu davranış köpeklerde oldukça yaygındır. Bu yazıda köpeklerin neden kustuğunu, kusmuklarını neden yeme ihtiyacı duyduklarını, ne zaman endişelenmeniz gerektiğini ve bu davranışı nasıl önleyebileceğinizi açıklayacağız.
Köpekler Neden Kusar?
Öncelikle kusmanın, köpeğin vücudunun rahatsızlık veren bir şeyden kurtulmak için kullandığı doğal bir süreç olduğunu bilmek önemlidir. Bu, regürjitasyondan farklıdır. Köpek kustuğunda bu aktif bir süreçtir. Regürjitasyonda ise sindirilmemiş yiyecekler yemek borusundan daha pasif bir şekilde geri gelir.
Kusmanın yaygın nedenleri şunlardır:
- Çok Hızlı Yemek: Köpekler yiyeceklerini hızla yutarken çok fazla hava da yutar. Bu, midelerini rahatsız ederek yiyecekleri geri çıkarmalarına neden olabilir.
- Zararlı Bir Şey Yemek: Köpekler meraklıdır. Çöp, bozulmuş yiyecek veya ot gibi yememeleri gereken şeyleri sık sık yerler. Vücutları da bunlardan hızla kurtulmaya çalışır.
- Basit Bir Mide Rahatsızlığı: Bazen köpeklerin de tıpkı bizim gibi hafif bir mide rahatsızlığı olur.
- Araç Tutması: Özellikle yavruyken bazı köpeklerin araba yolculuğunda midesi bulanabilir.
- Beslenme Düzeninde Ani Değişiklikler: Köpeğinizin mamasını çok hızlı değiştirmek sindirim sistemini rahatsız edebilir.
Çoğu zaman tek seferlik kusma ciddi bir endişe nedeni değildir. Köpeğiniz bir kez kusup ardından gayet iyi görünebilir; bir sonraki öğününü yemeye ya da top oynamaya hazır olabilir.
Köpekler Neden Kusmuklarını Yer?
Asıl soru bu. Bize iğrenç gelse de köpeklerin kusmuklarını yemesi biyolojilerine ve geçmişlerine dayanır.
Yabani Atalarından Gelen Bir İçgüdü
Evcil köpeklerimizin yabani ataları doğada hayatta kalmak zorundaydı. Bir öğünün izlerini, örneğin köpek kusmuğunu, geride bırakmak yırtıcıları çekebilirdi. Onu yiyerek kokularını gizler ve güvende kalırlardı. Bu içgüdü evcil hayvanlarımızda bugün de güçlüdür.
Hâlâ Yiyecek Gibi Kokar
Köpeklerin dünyasında koku belirleyicidir. Size kusmuk iğrenç gelir. Ancak köpeğiniz için kusmuğundaki sindirilmemiş yiyecekler, az önce yediği öğün gibi kokar. Onu atık olarak görmez; yiyeceğini sindirmek için ikinci bir fırsat olarak görür.
Kendini Rahatlatmanın Yanlış Bir Yolu
Bazen kusma sırasında oluşan asit köpeğin boğazını tahriş edebilir. Kusmuğu yeniden yemek bu hissi geçici olarak yatıştırabilir; ancak daha sonra yeniden kusmasına yol açabilir.
Bu nedenle davranışı engellemek isteseniz de köpeklerin kendi kusmuklarını yemesi çoğu zaman normaldir. Asıl endişe her zaman kusmuğu yeniden yemeleri değil, köpeğin ilk başta neden kustuğudur.
Ne Zaman Endişelenmelisiniz?
Kusmuk yeme davranışı çoğu zaman içgüdüsel olsa da kusmanın kendisi bir uyarı işareti olabilir. Altta yatan nedene dikkat etmeniz gerekir.
Aşağıdakilerden herhangi birini fark ederseniz veterinerinize başvurun:
- Sık Kusma: Köpeğiniz kısa süre içinde birden fazla kez kusuyorsa.
- Kan veya Safra: Kan, kırmızı çizgiler ya da kahve telvesi gibi görünebilir; safra ise sarı-yeşil bir sıvıdır.
- Halsizlik veya Ağrı: Köpeğiniz güçsüz ya da ağrılı görünüyorsa veya normal davranmıyorsa.
- Tıkanıklıktan Şüpheleniyorsanız: Köpeğinizin kusmuğunda oyuncak parçaları veya başka bir yabancı cisim görürseniz ya da kusmaya çalıştığı hâlde hiçbir şey çıkaramıyorsa.
- Bir Sonraki Öğününü Yemiyorsa: İştahsızlık, bir şeylerin yolunda olmadığının yaygın bir işaretidir.
Unutmayın, asıl sorunu çözebilmek için köpeğinizin neden kustuğunu bulmanız gerekir.
Köpeğinizin Kusmuğunu Yemesi Nasıl Önlenir?
Bu doğal bir davranış olsa da çoğu sahip köpeğinin kusmuğunu yemesini nasıl önleyebileceğini bilmek ister. Bu hijyenik değildir ve bazen tahriş edici maddeleri yeniden almasına yol açabilir. Alışkanlığı bırakmasına yardımcı olmak ve kusmuğunu yemesini önlemek için şu basit adımları uygulayabilirsiniz.
Hemen Temizleyin
En hızlı çözüm, köpeğinizden daha hızlı davranmaktır. Temizlik malzemelerini elinizin altında bulundurun ve kusar kusmaz ortalığı temizleyin. Köpeklerin kendi kusmuklarını yemesini önlemenin en doğrudan yolu budur.
Kusmanın Asıl Nedenini Giderin
Bu davranışı önlemenin en iyi yolu, kusmanın kendisini önlemektir.
- Hızlı Yiyen Köpekler İçin: Bir yavaş besleme kabı kullanın. Bu kaplardaki çıkıntılar ve desenler, köpeğinizin mamasını hızla yutmasını zorlaştırır. Mamasını bir fırın tepsisine yayabilir veya özel bir bulmaca oyuncağı kullanabilirsiniz.
- Beslenmesini Kontrol Edin: Köpeğinize kaliteli mama verdiğinizden emin olun. Mamasını değiştirmeniz gerekiyorsa, yeni mamayı eskisiyle karıştırarak bir haftaya yayılan kademeli bir geçiş yapın. Böylece midesinin alışması için zaman tanımış olursunuz.
- Çöpten Yiyecek Aramasını Önleyin: Çöpünüzü kilitli bir dolapta ya da kapaklı bir çöp kutusunda saklayın. Yürüyüşlerde, yerdeki şeyleri alıp yememesi için dikkatli olun.
Eğitimden Yararlanın
Köpek dostunuza ortalıktan uzak durmayı öğretebilirsiniz.
“Bırak” Komutunu Öğretin: Bu çok etkili bir komuttur. Köpeğinize bir şeyden hemen uzaklaşmasını söyler.
- Kapalı avucunuzda bir ödül maması tutun.
- Köpeğiniz kokladığında “Bırak” deyin.
- Uzaklaştığı anda onu övün ve diğer elinizden bir ödül verin.
Pratik yaptıkça bu komutu, köpeğinizin kendi kusmuğunu yemesini önlemek için kullanabilirsiniz.
Dikkatini Başka Yöne Çekin: Köpeğiniz kustuğunda neşeli bir sesle yanınıza çağırın ve ona çok sevdiği bir ödül verin. Böylece kusmuktan uzaklaşmasını ödüllendirmiş olursunuz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bir köpeğin kendi kusmuğunu yemesi normal midir?
Evet, sağlıklı bir köpekte bu yaygın ve içgüdüsel bir davranıştır. Asıl önemli olan neden kustuğunu anlamaktır. Kusma sık ya da şiddetliyse altta yatan nedeni araştırmanız gerekir.
Kusmuğunu yediği için köpeğimi cezalandırmalı mıyım?
Hayır, köpeğinizi bunun için asla cezalandırmamalısınız. Bu doğal bir içgüdüdür ve köpeğiniz bunun “iğrenç” ya da “yanlış” olduğunu anlamaz. Ceza onu yalnızca şaşırtır ve korkutur. “Bırak” komutunu öğretmek ve ortalığı hızla temizlemek gibi yöntemlerle durumu kontrol etmeye ve eğitimine odaklanın.
Köpeğim neden başka hayvanların kusmuğunu yiyor?
Bu davranışın ardında aynı güçlü içgüdü ve kokuya dayalı algı vardır. Köpeğinize başka bir hayvanın kusmuğu da yiyecek gibi kokabilir. Parazit veya bakteri yayabileceği için bu daha da hijyenik olmayan bir davranıştır; ancak motivasyon büyük ölçüde aynıdır: İçgüdülerine göre ziyan edilmemesi gereken olası bir besin kaynağı.
Köpeğimin ot yemesine izin vermeli miyim?
Birçok köpek ot yer ve bu çoğu zaman kusmalarına neden olur. Ot kimyasal madde içermiyorsa genellikle güvenlidir. Ancak sık sık ot yemesi ve kusması, altta yatan bir mide-bağırsak sorununa işaret edebilir. Bu durumu veterinerinize bildirmeniz en iyisidir.
Veterineri ne zaman aramalısınız?
Kan görürseniz, köpeğiniz çok halsizse, belirgin bir ağrı çekiyorsa veya sık kusma bir günden uzun sürüyorsa veterinerinize başvurun.
Sonuç
Köpeğinizin kusmuğunu yemesi, pek hoş olmayan alışkanlıklarından biri olsa da genellikle kadim içgüdülerinin bir göstergesidir. Geçmişlerine dayanan bu davranış, evcil köpekler için normaldir.
Bir evcil hayvan sahibi olarak en önemli göreviniz gözlemci olmaktır. Basit bir mide rahatsızlığı ile ciddi bir sağlık sorununun işaretlerini ayırt ederek yavru köpeğinizin ihtiyaç duyduğu bakımı almasını sağlayabilirsiniz. Beslenmesini düzenlemek ve eğitim vermek için yukarıdaki ipuçlarını kullanmak, bu davranışı önlemenize ve köpeğinizin mutlu ve sağlıklı kalmasına yardımcı olur.
